808 lượt xem Tác giả: TIẾN SĨ, LƯƠNG Y QUỐC GIA NGÔ ĐỨC VƯỢNG

Ung thư da: Dấu hiệu, hình ảnh, nguyên nhân gây bệnh

Ung thư da là loại ung thư tế bào thường gặp chủ yếu xuất hiện ở vùng da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bệnh có tiên lượng sống tốt khi được phát hiện và điều trị ở giai đoạn sớm của bệnh. Vậy đâu là dấu hiệu, nguyên nhân gây ra ung thư da và hình ảnh của bệnh?

Ung thư da là gì?

Ung thư da là sự phát triển bất thường, không chịu sự kiểm soát của các tế bào ở lớp biểu bì da. Các tế bào này nhân lên nhanh chóng sẽ hình thành nên các khối u ác tính. Có ba loại chính là: ung thư biểu mô tế bào vảy, ung thư tế bào đáy và ung thư hắc tố.

Các giai đoạn ung thư da

Để phân giai đoạn, bệnh được chia làm 2 nhóm:

Các giai đoạn ung thư tế bào hắc tố

  • Giai đoạn 0: tế bào bất thường chưa lan ra ngoài lớp ngoài cùng của da (biểu bì).
  • Giai đoạn I: khối u có thể đã lan đến lớp hạ bì, nhưng không quá 2cm.
  • Giai đoạn II: khối u lớn hơn 2cm, tổn thương chưa lan đến các vị trí lân cận hoặc các hạch bạch huyết.
  • Giai đoạn III: khối u lớn hơn 3cm, tổn thương đã di căn đến các mô hoặc xương lân cận.
  • Giai đoạn IV: khối u di căn đến các hạch bạch huyết, xương hoặc mô.

Các giai đoạn u ác tính

  • Giai đoạn 0: tổn thương không xâm lấn này chưa xâm nhập vào bên dưới lớp biểu bì.
  • Giai đoạn I: khối u lan đến lớp da thứ hai, lớp hạ bì, kích thước nhỏ.
  • Giai đoạn II: khối u lớn và dày hơn và gây ra hiện tượng đóng vảy, chảy máu hoặc bong tróc.
  • Giai đoạn III: khối u di căn đến các hạch bạch huyết, da hoặc mô lân cận.
  • Giai đoạn IV: giai đoạn tiến triển nhất của khối u ác tính, lan ra ngoài khối u nguyên phát và ở hạch bạch huyết, cơ quan hoặc mô ở xa vị trí ban đầu.

Các dấu hiệu của bệnh ung thư da

Phần lớn các trường hợp mắc ung thư da đều không có nhiều triệu chứng cụ thể và thường bị nhầm lẫn với một số bệnh ngoài da khác. Tuy nhiên, bạn cần quan sát kỹ những thay đổi trên da (nếu có) bởi đấy có thể là những dấu hiệu cảnh báo của bệnh.

triệu chứng K da

Triệu chứng của ung thư da bao gồm:

  • Xuất hiện các tổn thương da: có nhiều nốt ruồi mới phát triển bất thường, trên da có thể xuất hiện các vết sưng, loét, mảng vảy hoặc đốm đen lâu ngày.
  • Hai nửa nốt ruồi không đồng đều hoặc đối xứng nhau.
  • Các vết bớt có bờ sần sùi và không đều nhau.
  • Trên da xuất hiện các đốm màu bất thường như trắng, hồng, đen, xanh lam hoặc đỏ.
  • Vết bớt hoặc nốt ruồi kích thước lớn hơn hoặc thay đổi màu sắc, hình dạng.

Hình ảnh ung thư da

Các loại K da thường bắt nguồn từ những thay đổi trên da như chúng cũng có thể là sự tăng trưởng bất thường của các tổn thương khác. Dưới đây là những khác biệt về hình ảnh ung thư da có thể dễ dàng nhận biết:

  • Dày sừng hoạt hóa: là những mảng da đỏ hoặc hồng trên da. Nếu không được điều trị sớm, các khối da này có thể phát triển thành ung thư biểu mô tế bào.
  • Ung thư biểu mô tế bào đáy: là dạng K da phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% trường hợp mắc bệnh. Dạng này là những khối phát triển chậm, thường có ở đầu hoặc cổ, xuất hiện dưới dạng vết sưng trắng, có mạch máu và có thể nhìn thấy được.
  • Ung thư biểu mô tế bào vảy: là những tổn thương có vảy, màu đỏ xuất hiện ở lớp ngoài cùng của da và hung hãn hơn ung thư tế bào đáy.
  • Ung thư hắc tố (u ác tính): là loại bệnh ít gặp nhưng nguy hiểm nhất và có thể gây tử vong. Bệnh thường xuất hiện trong tế bào hắc tố tạo ra sắc tố da hoặc nốt ruồi với kích thước, màu sắc, hình dạng, không đối xứng nhau, ngứa hoặc gây chảy máu.

hinh-anh-ung-thu-da

Nguyên nhân ung thư da

Bệnh da xảy ra khi các đột biến trong DNA không được sửa chữa khiến tế bào da có thể phát triển quá mức và tạo nên lượng lớn tế bào ung thư. Nguyên nhân chính có thể là do da tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng mặt trời nhưng cũng có thể xuất hiện ở cả những vùng da không tiếp xúc với chúng. Dưới đây là một số nguyên nhân gây ung thư da và yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

  • Người có làn da trắng có ít sắc tố melanin nên khả năng bị bệnh ung thư da cao hơn người khác.
  • Từng bị bỏng nắng, có một/nhiều vết cháy nắng phồng rộp khi còn nhỏ hoặc cháy nắng ở người trưởng thành.
  • Phơi nắng hoặc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời quá nhiều.
  • Có nhiều nốt ruồi hoặc nốt ruồi bất thường trên da.
  • Tổn thương tiền ung thư như dày sừng actinic (sần sùi, có vảy, màu nâu hoặc hồng đậm).
  • Gia đình có người thân mắc bệnh ung thư da.
  • Hệ thống miễn dịch suy yếu.
  • Tiếp xúc với bức xạ (chữa chàm, nám, mụn trứng cá) hoặc một số hóa chất asen, thuốc nhuộm da hóa học.

dấu hiệu ung thư da

Chẩn đoán ung thư da

Để chẩn bệnh, bác sĩ có thể tiến hành làm một số xét nghiệm ung thư da như sau:

  • Kiểm tra da: bác sĩ xem xét da của bạn để xác định có khả năng gây ra ung thư hay không. Có thể bạn sẽ cần làm thêm một số xét nghiệm khác để có chẩn đoán bệnh cuối cùng.
  • Sinh thiết da: là phương pháp loại bỏ một mẫu da nghi ngờ để kiểm tra trong phòng thí nghiệm. Sinh thiết có thể xác định chính xác xem bạn có thể bị ung thư da không và nếu có thì đó là loại ung thư da nào.
  • Xác định mức độ lan rộng: sau khi được chẩn đoán K da, bệnh nhân có thể được xét nghiệm bổ sung để xác định mức độ (giai đoạn) bệnh. Các xét nghiệm bổ sung thường là xét nghiệm hình ảnh (chụp CT, MRI,…) để kiểm tra các hạch bạch huyết gần đó để tìm dấu hiệu của ung thư; loại bỏ một hạch bạch huyết gần đó và kiểm tra dấu hiệu (sinh thiết hạch bạch huyết). Giai đoạn của bệnh giúp xác định lựa chọn điều trị nào sẽ hiệu quả nhất.

Điều trị ung thư da

Hầu hết các trường hợp có thể được điều trị tại phòng khám bác sĩ da liễu hoặc phẫu thuật ngoại trú.

Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính cho hầu hết các bệnh ung thư da. Đối với những bệnh nhân bị ung thư tế bào đáy hoặc tế bào vảy, bác sĩ có thể thực hiện thủ thuật ngoại trú bằng cách sử dụng thuốc gây tê cục bộ. Trong quy trình này, giống như hầu hết các ca phẫu thuật, khối u được loại bỏ, cùng với một lượng nhỏ da xung quanh, được gọi là vùng rìa.

điều trị ung thư da

Điều trị tại chỗ

Trong một số trường hợp, các hình thức trị liệu không phẫu thuật được dùng để loại bỏ hoặc tiêu diệt các ung thư da khu trú. Điều trị tại chỗ bao gồm:

Liệu pháp quang động: Kỹ thuật này sử dụng thuốc cảm quang kết hợp với ánh sáng để tiêu diệt khối u. Trong kỹ thuật này, một chất nhạy cảm với ánh sáng, thường là axit aminolevulinic (Levulan®), được bôi trực tiếp vào khối u. Đến 18 giờ sau, vùng điều trị được chiếu ánh sáng xanh đặc biệt để kích hoạt thuốc, nhắm vào khối u trên da.

Hóa trị tại chỗ: Liệu pháp này áp dụng một loại kem hóa trị, thường là fluorouracil (Efudex®), trực tiếp lên khối u da. Ứng dụng có thể được kê đơn hai lần mỗi ngày trong ít nhất ba tuần hoặc lâu nhất là 12 tuần.

Chất điều chỉnh đáp ứng miễn dịch: Thuốc bôi imiquimod (Zyclara®, Aldara®) điều trị dày sừng hoạt tính hoặc ung thư tế bào đáy bề mặt. Ứng dụng có thể được kê đơn vài lần một ngày trong hai đến tám tuần. Imiquimod được thiết kế để kích hoạt hệ thống miễn dịch, kích thích cơ thể sản xuất interferon, một loại protein tự nhiên chống lại ung thư.

Hóa trị liệu

Trong hầu hết các trường hợp, hóa trị liệu toàn thân được khuyến khích cho bệnh nhân giai đoạn cuối, đã di căn đến các bộ phận xa của cơ thể. Hóa trị tại chỗ có thể là một lựa chọn cho ung thư biểu mô tế bào đáy khu trú.

Xạ trị

Xạ trị có thể được sử dụng sau khi phẫu thuật ở khu vực đã loại bỏ các hạch bạch huyết, để tiêu diệt các khối u còn sót lại. Nó cũng có thể được sử dụng nếu khối u tái phát, để giảm kích thước của di căn và giảm các triệu chứng, đặc biệt nếu khối u đã di căn đến não hoặc xương.

Các kỹ thuật xạ trị để điều trị bao gồm:

Xạ trị chùm tia bên ngoài (EBRT) : EBRT hướng một chùm bức xạ từ bên ngoài cơ thể vào các mô tổn thương bên trong cơ thể. Đây là một lựa chọn điều trị sử dụng liều lượng bức xạ để tiêu diệt và thu nhỏ các khối u.

  • EBRT là một thủ tục ngoại trú. Kỹ thuật này không mang các rủi ro hoặc biến chứng liên quan đến phẫu thuật lớn, có thể bao gồm chảy máu trong phẫu thuật, đau sau phẫu thuật hoặc nguy cơ đột quỵ, đau tim hoặc cục máu đông.
  • Bản thân thủ tục này không gây đau đớn.

Xạ trị điều biến cường độ (IMRT) : Nếu trước đây bạn đã từng xạ trị và tái phát trong vùng được điều trị, IMRT có thể là một lựa chọn cho bạn. So với phương pháp xạ trị tiêu chuẩn, IMRT sử dụng liều lượng bức xạ cao hơn so với các liệu pháp truyền thống cho phép ở những khu vực này. Đồng thời, IMRT giúp giải phóng nhiều mô da khỏe mạnh xung quanh khỏi các liều bức xạ có hại.

TomoTherapy ® : Công nghệ này kết hợp một hình thức xạ trị điều biến cường độ (IMRT), với độ chính xác của công nghệ quét cắt lớp vi tính (CT), trong một máy. TomoTherapy có thể có những lợi ích sau cho bệnh nhân:

  • Tính năng quét CT tích hợp để xác nhận hình dạng và vị trí chính xác của khối u vài giây trước khi điều trị của bạn bắt đầu
  • Nhắm mục tiêu các khối u khó tiếp cận bằng các chùm bức xạ nhỏ, mạnh và chính xác hơn vào các khối u từ góc 360 độ đầy đủ.
  • Hạn chế các tác dụng phụ liên quan đến điều trị bằng cách giảm tổn thương cho các mô lành gần đó.
  • Giảm tiếp xúc bức xạ đối với mô cơ, cột sống, phổi và các cơ quan nhạy cảm khác.

Liệu pháp nhắm mục tiêu

Liệu pháp nhắm mục tiêu hoạt động bằng cách tìm ra các đặc điểm cụ thể trong khối u, chẳng hạn như đột biến gen hoặc protein. Thuốc trị liệu nhắm mục tiêu được thiết kế để tiêu diệt chúng hoặc giúp các liệu pháp khác, chẳng hạn như hóa trị liệu, hoạt động tốt hơn.

Liệu pháp miễn dịch

Liệu pháp miễn dịch được thiết kế để giúp hệ thống miễn dịch xác định và tấn công các u ác tính.

Cytokine là thuốc điều trị miễn dịch sử dụng các phân tử để giúp điều chỉnh hoạt động miễn dịch. Thuốc alpha-interferon (IFN-alpha) và interleukin-2 (IL-2) là các cytokine được dùng để điều trị một số trường hợp ung thư hắc tố tiến triển. Các loại thuốc này kích thích sự phát triển và hoạt động nhanh chóng của hệ thống miễn dịch.

Liệu pháp miễn dịch có thể không được khuyến cáo cho tất cả bệnh nhân bởi vì chúng kích thích hệ thống miễn dịch. Các phương pháp điều trị bằng liệu pháp miễn dịch cũng có thể dẫn đến các tác dụng phụ, chẳng hạn như phát ban trên da hoặc các vấn đề về đường tiêu hóa.

Hỏi đáp về ung thư tế bào da

Hỏi: Ung thư da sống được bao lâu?

Đáp: Theo các bác sĩ, tiên lượng sống của bệnh nhân phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Vì vậy, không có một con số chính xác nào cho biết bệnh nhân K da có thể sống thêm bao lâu. Tiên lượng sống của căn bệnh này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sau:

  • Loại và giai đoạn.
  • Kích thước của khối u.
  • Tốc độ phát triển của khối u.
  • Các loại điều trị trước đó.
  • Khả năng tiếp nhận điều trị của bệnh nhân.

ung thư da sống được bao lâu

Bệnh khi được phát hiện ở giai đoạn sớm có khả năng điều trị thành công cao hơn so với các giai đoạn sau. Bên cạnh đó, ung thư da không tế bào hắc tố có tiên lượng sống tốt hơn ung thư hắc tố. U ác tính rất khó điều trị, có diễn tiến nhanh và có nguy cơ tử vong cao.

Hỏi: Ung thư da có chữa được không?

Đáp: Theo các bác sĩ, bệnh nhân có thể khỏi bệnh nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, kết quả điều trị của người bệnh còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như: sức khỏe tổng thể, khả năng tiếp nhận điều trị, các giai đoạn,…

ung thư da chữa được không

Mức độ ác tính của khối u cũng là yếu tố ảnh hưởng đến bệnh ung thư da có chữa được không, bởi khối u nhỏ, phát triển chậm có cơ hội điều trị thành công cao hơn. Các phương pháp thường được sử dụng để điều trị cho bệnh nhân K da như sau:

  • Phương pháp áp lạnh: sử dụng nitơ lỏng làm đông mô ung thư và phá hủy chúng khi rã đông.
  • Phẫu thuật cắt bỏ: loại đi các khối u và một số vùng da khỏe mạnh xung quanh.
  • Giải phẫu Mohs: loại bỏ từng lớp da và kiểm tra dưới kính hiển vi cho đến khi không nhìn thấy tế bào bất thường.
  • Nạo và đốt điện: bác sĩ dùng dụng cụ chuyên dụng để nạo khối u và đốt bằng kim điện đối với những tế bào còn sót lại.
  • Hóa trị: sử dụng qua đường uống, tiêm tĩnh mạch hoặc bôi tại chỗ .
  • Xạ trị: sử dụng chùm năng lượng cao (tia X, proton) .
  • Liệu pháp sinh học: kích thích hệ thống miễn dịch của bệnh nhân.
  • Liệu pháp miễn dịch: sử dụng kem bôi ngoài da để kích thích miễn dịch.

Hỏi: Khám ung thư da ở đâu?

Đáp: Nếu bạn nhận thấy bất kỳ điều gì bất thường trên da, điều quan trọng là bạn phải đi khám càng sớm càng tốt để yên tâm. Nếu bệnh nhân được phát hiện càng sớm thì khả năng điều trị thành công càng cao.

Tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu tại các bệnh viện chuyên khoa như: Bệnh viện K, bệnh viện Da liễu Trung Ương (Hà Nội hoặc bệnh viện Da liễu TP.HCM), bệnh viện Chợ Rẫy hoặc các bệnh viện lớn khác có khoa da liễu.

Bác sĩ da liễu là những chuyên gia chăm sóc da và có nhiều kinh nghiệm chẩn đoán và điều trị ung thư da hơn bất kỳ bác sĩ nào khác. Họ sẽ kiểm tra da, có thể loại bỏ vết hoặc lấy một mẫu nhỏ để thử nghiệm và tư vấn cho bạn những gì cần phải làm tiếp theo.

khám ung thư da ở đâu

Lưu ý: Hãy liên hệ trước với cơ sở khám bệnh bạn định tới kiểm tra để đặt lịch trước hoặc thực hiện một số quy định cần làm trước khi đến bệnh viện: nhịn ăn sáng nếu được yêu cầu để tiến hành làm một số xét nghiệm tiền ung thư, chi phí cần chuẩn bị, các loại giấy tờ bảo hiểm, giấy tờ tùy thân hoặc sổ khám bệnh nếu bạn có tiền sử mắc các bệnh khác.

Hỏi: Phòng ngừa ung thư da như thế nào?

Đáp: Để phòng ngừa K da hiệu quả, bạn nên tuân thủ một số điều sau:

  • Khám sàng lọc mỗi năm 2 lần để phát hiện những vùng da bất thường trên cơ thể không nhìn thấy bằng mắt thường. Bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá nốt ruồi trên da để kiểm tra khả năng gây ung thư của chúng và loại bỏ nó nếu cần thiết.
  • Sử dụng kem chống nắng hàng ngày, ngay cả khi trời mát: chọn loại kem chống nắng bảo vệ da trước tia UVA, UVB, chỉ số SPF từ 30 trở nên. Nên thoa lại kem sau 4 tiếng hoặc 2 tiếng nếu bạn phải hoạt động ngoài trời hoặc đi bơi.
  • Bảo vệ da trước ánh nắng mặt trời: hạn chế ra đường vào khoảng 9 đến 15 giờ, mặc áo chống nắng khi ra ngoài, đeo kính râm và đội mũ rộng vành.
  • Không sử dụng giường tắm nắng.
  • Hạn chế nhuộm da hoặc tiếp xúc với các loại hóa chất gây tổn thương cho da.

Phòng ngừa ung thư da

Trên đây là những thông tin về ung thư da bạn cần biết. Đây là bệnh ác tính thường gặp ở độ tuổi 50 đến 60 tuổi và ảnh hưởng đến tính mạng của người bệnh. Vì vậy hãy bảo vệ bản thân bằng cách chống nắng thật kỹ mỗi khi ra ngoài và thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Nếu nhận thấy những thay đổi bất thường nào trên làn da, hãy đến bệnh viện để được thăm khám và có biện pháp chữa trị kịp thời.

Bài viết mới cập nhật:

[rt-testimonial id="785" title="Chia se nguoi benh"]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

54 + = 62